تا حالا وارد خانه‌ای شده‌اید که روی کاغذ بزرگ است، اما وقتی در آن قدم می‌زنید احساس می‌کنید جا کم دارد؟
برای رسیدن به پنجره باید از کنار مبل رد شوید. صندلی میز غذاخوری که عقب می‌رود، مسیر بسته می‌شود. چند گوشه خالی هم وجود دارد، اما انگار هیچ استفاده‌ای از آنها نمی‌توان کرد.
در خانه‌ای دیگر، با متراژ کمتر، راحت‌تر حرکت می‌کنید و فضا دلبازتر به نظر می‌رسد.
این تفاوت از کجا می‌آید؟
برای دلباز شدن خانه، رابطه میان نقشه، اندازه مبلمان، مسیر رفت‌وآمد، نور و محل نگهداری وسایل را بررسی کنید. گاهی تغییر یک چیدمان کافی است؛ گاهی هم مشکل به تناسب اتاق‌ها و ارتباط آنها برمی‌گردد و نیاز به بررسی طراحی دارد.
از ورودی به آشپزخانه بروید. بعد از نشیمن به اتاق خواب و از میز غذاخوری به آشپزخانه.
کجا مجبورید بدنتان را بچرخانید؟ کجا باید چیزی را کنار بزنید؟ کدام مسیر از میان جمع کسانی می‌گذرد که نشسته‌اند؟
این نقاط به شما نشان می‌دهند که فضای خانه چطور مصرف شده است. ممکن است وسط نشیمن جای خالی زیادی داشته باشید، اما مسیر اصلی رفت‌وآمد در گوشه‌ای باریک گیر کرده باشد.
چیدمان را در حال استفاده بررسی کنید. صندلی عقب‌کشیده، درِ باز کمد یا میز کنار مبل، فضایی بیش از چیزی می‌خواهند که در نگاه اول دیده می‌شود.
وقتی برای یک کار ساده مدام به مانع می‌رسید، خانه در زندگی روزمره تنگ احساس می‌شود؛ حتی اگر عدد متراژش بزرگ باشد.
از ورودی به چه چیزی نگاه می‌کنید
همان‌جا که وارد خانه می‌شوید بایستید. روبه‌رویتان چیست؟
یک کمد بلند؟ پشت مبل؟ چند وسیله روی هم؟ یا می‌توانید بخشی از عمق نشیمن و پنجره انتهای آن را ببینید؟
جای یک وسیله بلند می‌تواند ارتباط دیداری میان بخش‌های خانه را تغییر بدهد. پیش از اضافه‌کردن پارتیشن یا جابه‌جایی مبلمان، از چند نقطه معمول خانه به فضا نگاه کنید؛ ورودی، محل نشستن و میز غذاخوری.
البته بازبودن دید باید با حریم زندگی شما هماهنگ باشد. ممکن است نخواهید از ورودی، تمام آشپزخانه یا فضای خصوصی دیده شود. در این صورت، بهتر است درباره محل و میزان جداسازی فکر کنید تا هم حریم داشته باشید و هم فضا بی‌دلیل تکه‌تکه نشود.
مبل را در اندازه اتاق خودتان تصور کنید
یک مبل ممکن است در نمایشگاه کاملاً متناسب به نظر برسد و در خانه شما بخش بزرگی از نشیمن را بگیرد.
پیش از خرید، طول و عمق واقعی آن را روی یک نقشه ساده مشخص کنید. می‌توانید محدوده تقریبی‌اش را با کاغذ روی زمین هم امتحان کنید. بعد ببینید برای نشستن، بلندشدن، بازکردن درها و عبور، چه فضایی باقی می‌ماند.
تعداد وسایل را هم حساب کنید. گاهی چند میز و صندلی کوچک که میان فضا پراکنده شده‌اند، مسیرها را بیشتر از یک ترکیب جمع‌وجور اشغال می‌کنند.
چسباندن همه مبل‌ها به دیوار هم راه‌حل همیشگی نیست. ممکن است با تغییر جهت یک مبل، محدوده نشستن مشخص‌تر شود و مسیر عبور از کنار آن شکل بگیرد. این انتخاب به شکل اتاق، محل درها و کاربرد فضا بستگی دارد.
از خودتان بپرسید: «این وسیله چقدر از خانه را می‌گیرد و در مقابل، چقدر از آن استفاده می‌کنیم؟»
وسایل روزمره باید جایی برای برگشتن داشته باشند
کیف روی صندلی می‌ماند، جارو کنار دیوار است و وسایل کار هر شب روی میز غذاخوری جمع می‌شوند. بعد احساس می‌کنیم خانه همیشه شلوغ است.
اگر وسیله‌ای جای مشخص و قابل دسترس نداشته باشد، مرتب‌کردن آن هم موقتی می‌شود. پیش از خرید یک کمد دیگر، ببینید چه چیزهایی بیشتر بیرون می‌مانند و کجا استفاده می‌شوند.
شاید کنار ورودی به جای مناسبی برای کیف و کفش نیاز دارید. شاید وسایل کار باید نزدیک همان میزی جمع شوند که هر روز از آن استفاده می‌کنید.
برای وسایل ضروری که لازم نیست همیشه دیده شوند، فضای بسته را بررسی کنید و برای چیزهایی که دوست دارید نمایش بدهید، جای مشخصی در نظر بگیرید. پرکردن تمام دیوارها با قفسه هم ممکن است همان شلوغی را به ارتفاع منتقل کند.
نور و رنگ را در خود خانه ببینید
خانه را هم در روز نگاه کنید و هم شب. ممکن است کنار پنجره روشن باشد، اما جایی که بیشتر می‌نشینید تاریک بماند. یا یک چراغ پرنور داشته باشید که نگاه‌کردن به آن آزاردهنده باشد.
ببینید پرده، کمد یا وسایل کنار پنجره چقدر جلوی نور را گرفته‌اند. در شب هم بررسی کنید که محل مطالعه، میز غذاخوری و مسیرهای عبور، روشنایی متناسب با استفاده‌شان دارند یا نه.
رنگ‌های روشن می‌توانند به بازتر دیده‌شدن فضا کمک کنند، اما انتخاب رنگ را در کنار نور، سطح دیوارها و رنگ وسایل انجام بدهید. سفیدکردن تمام خانه، مشکل یک چیدمان نامناسب را حل نمی‌کند.
اگر رنگ تیره را دوست دارید، قرار نیست آن را از خانه حذف کنید. نمونه رنگ را در همان محل و در ساعت‌های مختلف روز ببینید و درباره سطحی که قرار است پوشش بدهد تصمیم بگیرید.
درباره آینه هم اول به تصویر داخل آن نگاه کنید. آیا منظره‌ای دلخواه را بازتاب می‌دهد یا شلوغی و نور آزاردهنده را؟ محل آینه به اندازه ظاهر آن اهمیت دارد.
ببینید هر قسمت خانه قرار است چه کاری انجام بدهد
گاهی یک سالن بزرگ داریم که در آن هیچ‌چیز جای روشنی ندارد. میز غذاخوری وارد مسیر رفت‌وآمد شده، مبلمان از هم فاصله زیادی دارد و گوشه‌ای هم بدون استفاده مانده است.
روی یک نقشه ساده مشخص کنید کجا می‌نشینید، کجا غذا می‌خورید و از کجا عبور می‌کنید. بعد ببینید این محدوده‌ها چطور به هم می‌رسند.
برای مشخص‌کردن محدوده نشیمن، می‌توان جهت مبلمان و جای فرش را بررسی کرد. لازم نیست برای هر کاربرد، حتماً یک دیوار یا پارتیشن اضافه شود.
فضای باز هم باید با نیاز شما هماهنگ باشد. اگر هم‌زمان یک نفر جلسه کاری دارد و دیگری تلویزیون تماشا می‌کند، جداسازی فقط یک تصمیم ظاهری نیست؛ صدا و تمرکز هم مطرح‌اند.
گاهی مسئله به خود نقشه برمی‌گردد
فرض کنید نشیمن بزرگی دارید، اما چند در از جهت‌های مختلف به آن باز می‌شوند. برای بازماندن مسیرها، بخش زیادی از اتاق عملاً قابل مبلمان‌کردن نیست. در این حالت، متراژ زیاد الزاماً فضای قابل استفاده بیشتری به شما نمی‌دهد.
تناسب طول و عرض اتاق، محل درها، ستون‌ها و ارتباط فضاها می‌توانند انتخاب‌های چیدمان را محدود کنند. اگر هنوز در مرحله طراحی خانه هستید، از معمار بخواهید نقشه را با مبلمان دارای ابعاد واقعی و مسیرهای رفت‌وآمد بررسی کند.
در خانه موجود، از تغییرات قابل برگشت شروع کنید. اگر مشکل باقی ماند، بررسی نقشه و امکانات بازسازی قدم بعدی است. حذف دیوار یا تغییر بازشو باید پس از بررسی سازه، تأسیسات و شرایط ساختمان توسط متخصصان مربوط انجام شود.
برای توضیح این مسائل به طراح، راهنمای «قبل از طراحی خانه چه چیزهایی را باید با معمار مطرح کنیم؟» می‌تواند به آماده‌کردن نیازها و اولویت‌هایتان کمک کند.
یک تمرین ساده برای دلباز شدن خانه
پیش از خرید وسیله یا تصمیم به بازسازی، این چند کار را انجام بدهید:
• از ورودی، محل نشستن و سمت میز غذاخوری به فضا نگاه کنید و مانع‌های حرکت یا دید را یادداشت کنید.
• مسیرهای روزمره را زمانی بررسی کنید که صندلی‌ها و درِ کمدها در حال استفاده‌اند.
• فهرستی از وسایل کم‌استفاده‌ای بنویسید که جای زیادی می‌گیرند یا در مسیر قرار دارند.
• یک تغییر کوچک و قابل برگشت در چیدمان انجام بدهید و چند روز با آن زندگی کنید.
• نتیجه را با استفاده واقعی بسنجید؛ عبور راحت‌تر شده، میز بهتر استفاده می‌شود یا رسیدن به پنجره آسان‌تر شده است؟
اگر چند چیز را هم‌زمان تغییر بدهید، تشخیص اینکه کدام تغییر مفید بوده سخت‌تر می‌شود. از همان نقطه‌ای شروع کنید که هر روز بیشتر آزارتان می‌دهد.
در ساخت خانه به فضای قابل استفاده فکر می‌کنیم
وقتی درباره طراحی خانه صحبت می‌کنیم، این سؤال اهمیت دارد که هر بخش چگونه در زندگی شما استفاده می‌شود. راه‌رفتن، نشستن، بازکردن کمد و رسیدن به نور پنجره، همگی بخشی از تجربه خانه‌اند.
برای بررسی طراحی خانه با تیم ساخت خانه، همین تجربه‌های روزمره را همراه بیاورید؛ جاهایی که عبور سخت است، گوشه‌هایی که استفاده نمی‌شوند و فضاهایی که دوست دارید راحت‌تر باشند.
گاهی برای شروع کافی است بگویید: «این قسمت از خانه بزرگ است، ولی نمی‌دانم چرا در آن راحت نیستیم.»
پاسخ همین سؤال می‌تواند مسیر طراحی را روشن کند.
دیدگاه‌ها و امتیازها
نگاه شما به این مطلب چیست؟ تجربه و پرسش خود را با ما در میان بگذارید.
گفت‌وگوها
نوشتن دیدگاه ↙در حال دریافت دیدگاه‌ها…